Yn yr adran hon:
Troseddau casineb yw unrhyw ddigwyddiad yn erbyn person neu eiddo sydd wedi ei ysgogi gan gasineb y troseddwr tuag at bobl sy’n cael eu gweld yn wahanol. Gall y gwahaniaeth fod yn gyfeiriadedd rhywiol neu hunaniaeth rhyw, neu hil, tarddiad ethnig, crefydd, anabledd neu ryw.
Mae troseddau casineb homoffobaidd yn brifo. Gallant ddrysu ac achosi dychryn, a gallant ddigwydd eto. Drwy wneud cwyn, efallai y bydd modd i chi atal y troseddau hyn rhag digwydd eto i chi neu rywun arall.
Peidiwch ag ofni gwneud cwyn wrth yr Heddlu am unrhyw gamdriniaeth homoffobaidd yr ydych yn ei ddioddef – byddant yn delio gyda’r hyn a ddywedwch wrthynt yn sensitif ac yn broffesiynol. Mae’r pedwar Heddlu ledled Cymru sef Dyfed Powys, Gwent, Gogledd Cymru a De Cymru yn cymryd troseddau casineb o ddifrif ac mae eu swyddogion wedi’u hyfforddi i drin pawb gyda pharch ac urddas.
Ond os nad ydych yn teimlo bod modd i chi siarad yn uniongyrchol gyda’r Heddlu gallwch lenwi Ffurflen Hunan-Adrodd, neu gysylltu gydag asiantaeth gefnogaeth megis Cymorth i Ddioddefwyr a fydd yn eich cynorthwyo, hyd yn oed os na fyddwch yn gwneud cwyn wrth yr Heddlu.
Gellir cwyno wrth yr Heddlu am bob digwyddiad homoffobaidd e.e. : camdriniaeth ar lafar, poeri, graffiti sarhaus, yn ogystal â throseddau, mewn dwy ffordd:
• Cysylltu yn uniongyrchol gyda’r Heddlu – drwy ffonio’ch heddlu lleol, 101, neu drwy ffonio 999 os yw’r drosedd yn digwydd ar y pryd, neu mewn argyfwng.
• Llenwi Ffurflen Hunan-adrodd am Ddigwyddiad – ceir y Ffurflenni hyn mewn llefydd cyhoeddus, a gellir eu llenwi naill ai yn ddienw neu gan gynnwys manylion cyswllt.
Bydd yr Heddlu yn:
Bydd yr heddlu yn cyfeirio dioddefwyr troseddau at Cymorth i Ddioddefwyr, felly bydd staff Cymorth i Ddioddefwyr yn cysylltu gyda chi i gynnig cymorth. Yng Nghymru, mae Cymorth i Ddioddefwyr wedi datblygu prosiect mewn partneriaeth gyda Stonewall Cymru i annog mwy o ddioddefwyr a thystion troseddau casineb homoffobaidd a thrawsffobaidd, boed yn ‘hoyw neu strêt’, i ddefnyddio gwasanaeth cefnogi gwell Cymorth i Ddioddefwyr¹.
Cysylltu gyda’ch Heddlu:
Mae gan Heddlu Dyfed Powys Swyddogion Troseddau Casineb hyfforddedig i helpu dioddefwyr pob trosedd casineb. Maent yn gweithio gyda’r heddlu i sicrhau fod yr achos yn cael ei ddatrys yn gyflym, ac i ddarparu cefnogaeth ychwanegol i’r dioddefwyr, yn cynnwys nodi mesurau i leihau’r tebygrwydd o ddioddef trosedd arall. Roedd hyfforddiant y Swyddogion Troseddau Casineb yn cynnwys siarad gydag aelodau cymunedau lleiafrifol am eu profiadau o droseddau casineb.
Mae gan Heddlu Gwent swyddogion cyswllt lesbiaidd, hoyw, deurywiol a thrawsrywiol hyfforddedig ar gyfer dioddefwyr troseddau casineb. Mae’r Swyddogion Cyswllt LHDT yn darparu cefnogaeth ychwanegol i ddioddefwyr drwy gydol yr ymchwiliad. Gobeithir y bydd yr adnodd ychwanegol hwn sydd ar gael i ddioddefwyr yn annog y rhai sydd wedi dioddef trosedd casineb homoffobaidd i gael mwy o hyder i wneud adroddiad.
Mae gan Heddlu Gogledd Cymru swyddogion Amrywiaeth i helpu a chefnogi dioddefwyr pob trosedd casineb, ac i weithio gyda swyddogion yr heddlu i sicrhau fod yr achos yn cael ei ddatrys yn gyflym, gan roi tawelwch meddwl i’r gymuned. Roedd hyfforddiant y Swyddogion Amrywiaeth yn cynnwys siarad gydag aelodau cymunedau lleiafrifol am eu profiadau o droseddau casineb.
Mae Uned Cefnogaeth Lleiafrifoedd Heddlu De Cymru yn gweithio gyda staff llinell flaen a Swyddogion Troseddau Casineb i roi cymorth a chefnogaeth i aelodau cymunedau lleiafrifol, yn arbennig dioddefwyr troseddau casineb a digwyddiadau difrifol. Blaenoriaeth sylfaenol i’r Uned Cefnogaeth Lleiafrifoedd yw darparu’r gwasanaeth gorau posib, gyda’r nod o sicrhau lefelau uchel o fodlonrwydd ymysg dioddefwyr wrth daclo troseddau a digwyddiadau casineb.
Mae’r Ffurflen Hunan Adrodd am Ddigwyddiad yn caniatáu i chi fel dioddefwr, tyst, rhiant, gofalwr neu unrhyw berson â phryder i wneud adroddiad am ddigwyddiad wrth yr Heddlu heb siarad yn uniongyrchol gydag un o’r Heddweision. Mae gennych ddewis o roi cymaint neu cyn lleied o wybodaeth personol ag yr ydych yn dymuno.
Os fyddwch yn llenwi ffurflen yn ddienw, bydd yr Heddlu yn defnyddio’r wybodaeth i glustnodi patrymau ymddygiad mewn ardal. Os fyddwch yn rhoi eich manylion, bydd yr Heddlu yn cysylltu gyda chi i ymchwilio i’r digwyddiad, a gall hyn arwain at erlyn y troseddwr.
Mae Ffurflenni Hunan-adrodd am Ddigwyddiad ar gael gan Cymru Ddiogelach, a nifer o awdurdodau lleol. cliciwch yma:
Yng Nghymru, datblygodd Cymorth i Ddioddefwyr brosiect mewn partneriaeth gyda Stonewall Cymru i annog mwy o ddioddefwyr a thystion troseddau casineb homoffobaidd a thrawsffobaidd, boed yn ‘hoyw neu strêt’, i ddefnyddio gwasanaeth cefnogi gwell Cymorth i Ddioddefwyr¹.
Mae gwaith Stonewall Cymru gyda Chymorth i Ddioddefwyr yn 2010 ar brosiect Dydy Trosedd Ddim yn Ddigri wedi sicrhau fod staff a gwirfoddolwyr Cymorth i Ddioddefwyr yn deall rhai o’r materion sy’n codi a’r gefnogaeth sydd ei angen ar bobl lesbiaidd, hoyw, deurywiol a thrawsrywiol sy’n dioddef troseddau casineb. 'Cliciwch yma am daflen Dydy Trosedd Ddim yn Ddigri.
Am wybodaeth am Linellau Cymorth LHD a grwpiau LHD lleol cliciwch yma
Gall yr Heddlu roi Cyngor Atal Troseddau i chi er mwyn amddiffyn pobl ac eiddo, megis newid cloeon ayyb a thrafod ffyrdd o gasglu tystiolaeth ee: gosod camera Cylch Cyfyng, canolbwyntio patrôl yr Heddlu ayyb. Gallant hefyd eich cyfeirio at Cymorth i Ddioddefwyr a grwpiau Gwarchod y Gymdogaeth.
Am fwy o wybodaeth am ddiogelwch personol cliciwch yma
Cliciwch yma am wybodaeth ar helpu eich achos.
Mae Stonewall Cymru gyda chefnogaeth y 4 Bwrdd Cyfiawnder Troseddol yng Nghymru, wedi cynhyrchu Canllaw ar gyfer dioddefwyr troseddau casineb homoffobaidd sy’n cynnwys gwybodaeth am y ffordd y mae asiantaethau Cyfiawnder Troseddol yn ymateb i droseddau casineb homoffobaidd a’r camau y gellir eu cymryd i’w atal.
Cliciwch yma i lwytho’r canllaw i lawr – Ydych chi wedi dioddef troseddau casineb homoffobaidd?
Mae’r System Cyfiawnder Troseddol wedi cydnabod bod nifer o bobl lesbiaidd, hoyw, deurywiol a thrawsrywiol (LHDT) yn poeni am roi manylion am eu hunaniaeth yn y llys, ac felly mae grymoedd newydd yn bodoli er mwyn cyfyngu ar adroddiadau’r cyfryngau, ac i ganiatáu’r tystion i beidio rhoi cyfeiriad cartref os nad yw’n angenrheidiol ar gyfer y dystiolaeth.
Am fwy o wybodaeth am hyn a gofal tystion, cliciwch yma am Gofal Tystion.
Does dim cyhuddiad troseddol penodol am droseddau homoffobaidd.
Cliciwch yma i lwytho polisi Gwasanaeth Erlyn y Goron ar gyfer Erlyn Achosion o Droseddau Casineb Homoffobaidd a Thrawsffobaidd.
Cliciwch yma i lwytho canllaw Gwasanaeth Erlyn y Goron ar Erlyn Achosion o Droseddau Homoffobaidd a Thrawsffobaidd.
Cliciwch yma i lwytho canllaw byr yn Gymraeg gan Wasanaeth Erlyn y Goron ar y polisi Erlyn Achosion o Droseddau Homoffobaidd a Thrawsffobaidd.
Bwriad cyfraith trosedd o ran troseddau yn ymwneud â’r drefn gyhoeddus yw cosbi defnydd o drais a/neu fygwth gan unigolion neu grpwiau. Mae hyn yn cynnwys trais anghyfreithlon, ymddygiad afreolus, a geiriau neu ymddygiad bygythiol, ymosodol neu sarhaus. Mae hefyd yn cynnwys troseddau yn ymwneud ag annog casineb yn erbyn pobl ar sail hiliol a/neu grefyddol, ond nid yw’n cynnwys ymddygiad ar sail homoffobaidd.
Fodd bynnag, caiff elfen homoffobaidd trosedd ei hystyried adeg dedfrydu. Os yw ymosodiad yn ymwneud â gelyniaeth neu ragfarn ar sail cyfeiriadedd rhywiol (gwirioneddol neu ymddangosiadol), mae’r gyfraith yn sicrhau bod gofyn i’r barnwr ystyried hyn wrth ddedfrydu’r troseddwr drwy:
• Gydnabod yr homoffobia fel ffactor sy’n difrifoli’r achos, a
• Datgan yn gyhoeddus yn y llys unrhyw elfennau mae’r Barnwr yn eu hychwanegu at y ddedfryd oherwydd yr elfen homoffobiaidd.
I gael rhagor o fanylion am gynyddu dedfrydau oherwydd troseddau homoffobaidd cliciwch yma
Dylid nodi na fydd pob digwyddiad y bydd rhywun yn adrodd amdanynt wrth yr heddlu yn drosedd; ni fydd pob digwyddiad sy’n drosedd yn arwain at ganfod y troseddwr a’i gyhuddo, ac ni fydd digon o dystiolaeth ymhob achos a ddaw i sylw Gwasanaeth Erlyn y Goron ynghylch yr elfen homoffobaidd yn yr achos at ddibenion adran 146 Deddf Cyfiawnder Troseddol 2003. Gallai hyn fod oherwydd nad yw ar ffurf addas, neu nad yw o sylwedd digonol, i adael i’r llys ystyried yr elfen honno wrth ddedfrydu’r diffynnydd.
Cyhoeddodd Cymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu (ACPO) yr ystadegau cyntaf am yr holl droseddau casineb yr adroddwyd arnynt ac a gofnodwyd ledled Cymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon. Mae’r ffigurau’n dangos bod pobl wedi adrodd wrth yr heddlu am fwy na 50,000 o droseddau casineb yn 2009 yn unig. Mae’n dangos cynnydd o ran pob math o drosedd casineb – lle roedd y dioddefwr, neu unrhyw un arall, o’r farn bod trosedd wedi digwydd oherwydd casineb ar sail naill ai hil, cred grefyddol, cyfeiriadedd rhywiol, anabledd neu oherwydd bod rhywun yn drawsryweddol. Cliciwch yma i gael data ACPO.
Yn ogystal, cyhoeddodd Gwasanaeth Erlyn y Goron ei ystadegau erlyn ar gyfer yr holl droseddau casineb, a oedd yn dangos eu bod wedi erlyn mwy na 52,000 o ddiffynyddion troseddau casineb yn ystod y pedair blynedd hyd at fis Mawrth 2010, cynnydd ar ffigurau 2009 sef 49,000, a bod 82% wedi eu cael yn euog. Cliciwch yma i weld Adroddiad Troseddau Casineb Gwasanaeth Erlyn y Goron 2010.
Yn Nghymru, mae Stonewall Cymru wedi bod yn casglu data ar Droseddau Casineb Homoffobaidd gan y pedwar heddlu yng Nghymru a Gwasanaeth Erlyn y Goron. Cyfartaledd nifer yr adroddiadau ynghylch troseddau casineb homoffobaidd ymhob blwyddyn galendr oedd 459, ac mae cynnydd o 13% wedi bod. O’r cyfanswm hwnnw, aeth Gwasanaeth Erlyn y Goron â chyfartaledd o 13% ohonynt ymlaen i erlyn diffynyddion homoffobaidd. Gwelwyd 75% o gynnydd o ran erlyniadau llwyddiannus rhwng 2006 a 2011, gyda chynnydd o 100% rhwng 2006 a 2008.
Cliciwch yma i gael ystadegau Cymru ar adroddiadau ac ar achosion llwyddiannus ar gyfer blynyddoedd calendr 2012-06.
Cliciwch yma i weld ystadegau am droseddau casineb homoffobaidd a adroddwyd i Heddluoedd Cymru ym mlynyddoedd calendr 2012-06.
Cliciwch yma i weld ystadegau am achosion o erlyn diffynyddion homoffobaidd gan Wasanaeth Erlyn y Goron yng Nghymru ym mlynyddoedd calendr 2012-06.
Ym mis Mawrth 2010 daeth amddiffyniad cyfreithiol newydd pwysig i rym i wneud ymddygiad neu deunyddiau bygythiol, sydd â’r bwriad o annog casineb yn erbyn pobl ar sail eu cyfeiriadedd rhywiol, yn anghyfreithlon.
Bu Stonewall yn ymgyrchu ers nifer o flynyddoedd am ddeddf benodol i ymestyn y troseddau cyfredol yn erbyn annog casineb ar sail hil a chrefydd, i amddiffyn pobl lesbiaidd, hoyw a deurywiol hefyd. Croesawir y mesurau hyn, y mae’n ddirfawr eu hangen.
Am wybodaeth am Ddeddf yn erbyn Annog Casineb cliciwch yma (yn Saesneg yu unig)
Mae llawer o waith partneriaeth yn digwydd rhwng Stonewall Cymru, aelodau o’r gymuned LHDT a phedwar Heddlu Cymru er mwyn cynyddu dealltwriaeth am y materion sy’n wynebu pobl LHDT ac i sicrhau bod pobl yn cael eu trin gydag urddas a pharch.
Serch hynny, weithiau gall pethau fynd o’i le, felly os ydych yn teimlo’n anfodlon gydag un o’r asiantaethau cyfiawnder troseddol, a’ch bod am gwyno cliciwch yma am fwy o wybodaeth.
Mae Stonewall Cymru mewn partneriaeth gyda sefydliadau eraill wedi datblygu nifer o adnoddau defnyddiol i daclo troseddau casineb homoffobaidd cliciwch yma am fwy o wybodaeth.
Canfu Stonewall fod cymaint â thri o bob pedwar person sy’n dioddef trosedd casineb homoffobaidd yn penderfynu peidio ag adrodd am y digwyddiad. Cliciwch yma am fwy o wybodaeth ac i lwytho cyhoeddiadau i lawr
*Nid yw Stonewall yn derbyn cyfrifoldeb am gynnwys safleoedd allanol.
Rhodd i Stonewall gwnewch gyfraniad diogel
Os na fedrwch ddod o hyd i'r wybodaeth angenrheidiol ar y wefan hon, gallwch ffonio swyddfeydd Stonewall Cymru ar 029 20 237744 neu 01492 622202 neu linell wybodaeth Stonewall ar 08000 50 20 20 (Llun - Gwener 9:30am - 5:30pm) ac fe geisiwn eich cyfeirio at y man cywir.
Sylwadau am y dudalen